Kleding maakt niet gelukkig? Dit item wél

De 15 tips van de maand juni. Met de elektrische Ferrari, drie romans en een Japanse uitdrukking over uitstelgedrag

Dank dat je meeleest. Ik ben Ernst-Jan Pfauth, medeoprichter van De Correspondent en schrijver van Intentioneel leven. Elke maand deel ik een algoritmevrij lijstje van 15 aanbevelingen over cultuur, creativiteit, ondernemerschap en focus. Ben je nog geen lid? Geef je net als meer dan 33.000 anderen op:

Dit zijn de 15 tips van de maand juni:

1. Tijdens het wereldkampioenschap van 2022 schreef ik in NRC hoe ik als voetbalminnend gutmensch al mijn principes verloochende voor wat plezier in Qatar. En nu geniet ik van de ‘MAGA Cup’. Simon Kuper laat met een mooi stuk in de FT zien dat voetbalbond FIFA en autocraten altijd al een gelukkig huwelijk waren. Dat komt door een weeffout in de organisatie. De FIFA is notabene opgericht door een Franse oud-soldaat die terugkeerde van de Eerste Wereldoorlog en een bijdrage wilde leveren aan wereldvrede. Helaas maakte hij de fout om het gastland het bonnetje voor het toernooi op te laten pakken. Dat plaveide de weg voor dictatoren die met het wereldkampioenschap positieve publiciteit willen kopen. Maarrr, schrijft Kuper, dat lukt ze zelden tot nooit. Van Mussolini tot de Argentijnse junta: ze kregen vooral gezeik door het WK. Want een voetbalstadion is een plek waar een protesterende massa niet te beheersen is. Leestip!

2. Waarom zoeken we coaches op voor problemen? Je kunt toch ook naar je vrienden toe? Dat schreef de Deense hoogleraar psychologie Svend Brinkmann in zijn antizelfhulpboek tien jaar geleden, en ik ben dat nooit vergeten. Coaches hebben zeker toegevoegde waarde – weet ik ook uit persoonlijke ervaring – maar niet als ze gesprekken met vrienden vervangen. Die kunnen door de sterke onderlinge band veel waardevoller zijn. Wat voor coaches opgaat, geldt eigenlijk ook voor chatbots. Dat realiseerde ik me toen ik het nieuwste project van technologiekunstenaar Julia Janssen zag. Zij heeft petten gemaakt met daarop de ChatGPT-prompt ‘Ask anything‘. Zodat we niet alleen vragen aan chatbots stellen, maar ook eens aan elkaar. Zoals ik in Intentioneel leven schrijf: een babbeltje met een vreemde correleert net zo met geluk als een gesprek met een vriend, bleek uit onderzoek van gedragswetenschappers Nicholas Epley en Juliana Schroeder. Dit gold voor zowel introverte als extraverte mensen. De proefpersonen in hun onderzoek voelden zich na een kort gesprek minder eenzaam en gelukkiger. Zo’n pet vergroot de kans daarop!

3. Heb je de ophef over de elektrische Ferrari ook meegekregen? Jony Ive, de man die de iPhone ontwierp, heeft zich nu over de ‘Luce’ ontfermd. Het establishment is heel, heel boos. En het lukt mij ook niet om het exterieur mooi te vinden. Toch is het een fascinerende uitdaging: een iconisch merk dat om brullende motoren draait, moet zich opnieuw zien uit te vinden. Ik vond deze grondige analyse van Trungphan2 een verademing tussen al het emotionele gedoe. Phan laat zien hoe Ferrari haar loyale petrolheads bewust negeert en inzet op verkopen aan Chinezen en tech bro’s onder de veertig. Die twee groepen geven wél om elektrische luxe. Een artikel vol opzienbarende feitjes, zoals dat Ferrari 81 procent van de nieuwe modellen aan bestaande eigenaren verkoopt.

4. In het voorjaar van 2024 liep fotograaf Bastiaan Woudt met zijn broer een Japanse pelgrimstocht. Onderweg legde hij zijn indrukken vast, in zijn kenmerkende abstracte en op silhouetten gerichte zwart-witte stijl. Ik vind de foto’s al prachtig, maar wat ik minstens zo inspirerend aan het werk van Woudt vind, is hoe hij er altijd een totaalkunstwerk van maakt. Van de prachtige site tot zijn Alkmaarse galerie die ik laatst bezocht: alles ademt de sfeer die hij in Japan ervoer. Woudt leeft het mantra van Cal Newport dat ik in een vorige editie deelde: ‘Do fewer things, obsess over quality and work at a natural pace.’

5. Ik las drie romans de afgelopen maand, laten we met de zwaarste beginnen: Aan het einde van de oorlog van Bert Natter. De zoon van een Duitse kampcommandant raakt zoek terwijl de Russen naderen. Aan de hand van talloze personages – van gevangenen tot een Russische soldaat en van het jochie zelf tot zijn ouders – volg je de tragische zoektocht. En passant komt de onwaarschijnlijke gruwelijkheid van de SS’ers aan bod. De personages wisselen elkaar in hoog tempo af, waardoor ik niet kon stoppen met lezen. Ik sliep er een week amper door. Één van mijn meest overweldigende leeservaringen tot nu toe.

6. Daarna las ik De grote schoonmaak van Rob van Essen, ook al zo’n boek waarvan het absolute meesterschap je overweldigt. Als ik over het absurde plot begin, wil je het niet meer lezen. Dus dat ga ik niet doen. Ik had het boek door de rare flaptekst al drie keer weggelegd, maar dat bleek zó onterecht. Het is een schitterende tragikomische roman over vervreemding. Over het gevoel dat de wereld maar doordraait, terwijl jij volledig in beslag wordt genomen door iets wat van onmetelijk belang voor je is (datzelfde gevoel dat je hebt wanneer je na de uitvaart van een dierbare weer op straat staat – ‘weten jullie niet wat er net is gebeurd?!’).

7. Tenslotte las ik The Wedding People van Alison Espach. Een hilarisch boek over een depressieve vrouw die per ongeluk een kamer heeft weten te bemachtigen in een vijfsterrenhotel waarvan een Bridezilla in de veronderstelling verkeerde dat ze het volledig had afgehuurd. De confrontaties tussen deze twee tijdens de bruiloft lieten me af en toe hardop lachen. En vol mooie zinnetjes, zoals deze, die precies verwoordt hoe het voelt om een chic oud hotel binnen te lopen: ‘an older world that probably was not better, but at least was heavily draped in velvet.’

8. Het leven is een eindeloze worsteling met uitstelgedrag. Ik schrijf in mijn boek Intentioneel leven over het ‘hobbeltje’, en hoe daar elke keer weer overheen stappen de sleutel is tot een leven vol voldoening. Maar misschien heb je behoefte aan een term die meer tot de verbeelding spreekt. Heb ik ook voor je. Uit Japan. Komt ‘ie: zengosaidan. Ik las bij de kapper over deze zen-uitdrukking in het boek Veeg je zorgen weg. Het betekent zoiets als ‘stel het niet uit tot morgen’. De gedachte erachter: stop al je energie in vandaag, zodat je niet piekert over gisteren of morgen. Als je vandaag iets uitstelt, heb je daar morgen spijt van. Laat de vaat in de wasbak staan, en je hebt er nu én morgenochtend een naar gevoel over.

9. Jazeker, ik profiteer van allerlei AI-apps, maar tegelijkertijd word ik gek van de AI-FOMO die je de hele tijd wordt aangepraat. In deze video zie je me live instorten als Alexander Klöpping me vertelt dat ik van Claude Code naar Codex moet switchen.

10. Rutger Bregman legt geweldig uit hoe progressieve mensen zich niet meer kunnen veroorloven AI te negeren (ook al deden ze dat tot nu toe zéér overtuigend). Kijk het beest in de bek, schrijft hij. Maar dan eloquent en onderbouwd. Must-read (of watch, want hij maakt tegenwoordig zeer overtuigende video’s van zijn essays).

11. Zin in deze biopic over Anthony Bourdain. Regisseur Matt Johnson maakte eerder al een fijne film over de opkomst en ondergang van Blackberry.

12. Een jarenlange frustratie komt tot een einde: met Podric kun je eindelijk podcasts doorzoeken op inhoud. Werkt niet vlekkeloos, maar goed genoeg. Dank aan podcastbaas Tim de Gier voor de tip.

13. Ik weet niet hoe het met jou zit, maar in de categorie restaurantdilemma’s vind ik een negroni op de aperitiefkaart altijd lastig te weerstaan. Tegelijkertijd slaat het doordeweeks nergens op om een diner af te trappen met een cocktail die bestaat uit drie drankdelen: gin, campari en vermouth. Ik kies nu vaak voor de gulden middenweg en vraag de bediening of ze van een negroni een americano willen maken. Dan vervangen ze de gin door spuitwater. Toch die fijne bitterzoete smaak, zonder dat ik aangeschoten aan het voorgerecht begin.

14. Ik zag Micha Wertheim in de Kleine Komedie en was ondersteboven van de durf die hij op het podium tentoonstelt. Ik interpreteerde zijn voorstelling als een aanklacht tegen de goede sier maken met principes die in werkelijkheid vaak betekenisloos blijken. Ik vond het zó goed en confronterend, dat ik volgend jaar in februari weer ga. Kijk bij het Micha Wertheim Genootschap of er nog kaartjes zijn.

15. Tenslotte, weer de Bleachers, net als vorige maand. Sorry maar ik ben in de ban van deze band en hun nieuwe album. Deze keer deel ik een cover die ze maakten. The whole of the Moon is een lied van The Waterboys waar ik altijd weer naar terugkeer, en nu ontdekte ik dat de heren uit New Jersey dat jaren geleden gecoverd hebben:

Dat was ‘m voor deze maand, tot in juli!

Hartelijke groet,

Ernst-Jan Pfauth