Ik kwam in de VS iets tegen dat me wél hoop gaf
En verder: geldlessen van een New Yorker-tekenaar, focaccia, schrijven zonder AI, een telefoon-uitdaging en het nieuwe boek van Tim Ferriss
1. Hoewel taalmodellen als Claude en ChatGPT 4.5 steeds menselijker schrijven, blijf ik zelf graag worstelen met woorden. Niet uit principe, maar omdat het uitschrijven van gedachten me helpt bij het aanscherpen van ideeën. Want dingen die in mijn hoofd kloppen, blijken op papier soms niet overtuigend. Die rammelende argumentatie dwingt me verder te denken en een juiste formulering te vinden. En ALS het dan lukt, is dat zo’n geweldig gevoel. Alsof je in een game een nieuw level haalt. Je hebt een idee dat al ergens in je hoofd huisde onder woorden weten te brengen. Lees hier meer over waarom ik AI niet voor me laat schrijven.
2. Sinds een paar dagen kun je met ChatGPT fotorealistische beelden maken rond een afbeelding die je zelf upload. Bij AI Report kun je lezen hoe dat werkt. Ik testte het zelf:
En die leverde onder andere dit beeld op om het boek Dagelijkse Rituelen mee aan te kondigen op Instagram:
3. In de indrukwekkende roman Kindred (Verbonden) uit de jaren zeventig neemt Octavia Butler een hedendaagse zwarte vrouw uit Californië en transporteert haar naar een plantage in het zuiden van de VS. Door deze tijdreisvondst – die in de roman vanzelfsprekend lijkt – brengt Butler de gruwelen van de slavernij ongemakkelijk dichtbij. Ik moest echt bijkomen van deze leeservaring en heb er veel van geleerd.
4. Geleerd van Aaf Brandt Corstius: maak creatief werk makkelijker door deadlines voor jezelf te organiseren. Zij beitelt bewust haar week vol, want ‘er zijn maar weinig mensen die puur op eigen motivatie en zonder prikkels van buiten werk maken dat goed is’.
5. Houd je van Italiaans eten? Ga naar Novitalia in het Amsterdamse havengebied. In deze groothandel kun je geweldige ingrediënten kopen, of gewoon hangen aan hun koffiebar en te veel focaccia eten. Iedereen kan een dagpas krijgen.
6. Uitdaging: geef het eerste uurtje van je dag niet aan Big Tech cadeau en probeer je telefoon pas na het ontbijt te pakken. Wat bij mij helpt, is mijn telefoon ‘s avonds al uit het zicht leggen in een andere ruimte.
7. Ik ben al een paar weken verslaafd aan de actuele roman Caledonian Road van Andrew O’Hagan. De vrienden van beroemd kunstcriticus Campbell Flynn vallen een voor een van hun voetstuk, wanneer activisten hun criminele gedrag onthullen. Daardoor begint Campbell aan zichzelf te twijfelen. Mooi citaat over zijn jeugdvriend en louche modetycoon William:
“Campbell had William nodig zoals sommige mensen een sigaret nodig hebben, of zoals anderen moeten gokken of zich te buiten gaan aan drank. William was een van zijn risico’s. Zijn uiterste grens. We hebben een vriend nodig die de reikwijdte van onszelf belichaamt. William leek in niets op Campbell, maar was onmisbaar voor zijn gevoel van wat een mens kan zijn.”
8. Walter van den Berg schreef een herkenbaar stuk over hoe hij met pijn in het hart boeken op een e-reader leest. Ik doe dat ook, want dat is makkelijker in bed en onderweg. Bovendien kan ik makkelijker highlights maken. Maar er gaat natuurlijk niets boven het tastbare van een papieren boek in je handen.
9. Carlijn Vis en Humberto Tan hebben een mooie podcast gemaakt over mensen die iets verschrikkelijks meemaakte, maar tóch doorgaan. Samen met wetenschappers en filosofen proberen ze dit soms onvoorstelbare doorzettingsvermogen te doorgronden. Luister bijvoorbeeld naar de aflevering over Annette Herfkens, die acht dagen in de Vietnamese jungle moest overleven na een vliegtuigcrash.
10. In New York bezocht ik een overzichtstentoonstelling van de mooiste New Yorker-covers. Sommige zijn nooit gepubliceerd. Zo stond onderstaande cover klaar voor wanneer Kamala de verkiezingen zou winnen:
11. Er hingen ook twee covers van de legendarische Nederlandse tekenaar Joost Swarte. Ik was laatst op bezoek in zijn atelier. Daar spraken we over hoe geld en creatieve onafhankelijkheid zich tot elkaar verhouden. In dit artikel deel ik Swarte’s geldlessen.
12. In de Verenigde Staten schrok ik van de grimmige sfeer. Iedereen sprak met angst over de sloopkogels van Trump en Musk. Het enige wat me een beetje perspectief gaf, was een voorpublicatie van Ezra Kleins nieuwe boek, Abundance. Klein pleit voor een politiek van overvloed en legt uit waarom Democraten falen. Ze willen te veel tegelijk en focussen op het proces in plaats van resultaat. Neem de mislukte hogesnelheidslijn tussen LA en San Francisco. Ondanks beschikbaar budget kwam die er nooit. Waarom? Onder andere omdat de regering-Obama wilde dat het project óók luchtvervuiling zou verminderen. Dus ging het geld naar dunbevolkte agrarische regio's met veel vervuiling — in plaats van naar de drukste verkeersaders. Gevolg: er rijden nog steeds duizenden smerige auto's tussen LA en SF. "De Democraten zijn de partij geworden die in de overheid gelooft, die de overheid verdedigt — maar niet de partij die de overheid laat werken," stelt Klein. Ondertussen verloor Californië in 2023 netto 268.000 inwoners, vooral omdat het er te duur is om te wonen door een tekort aan woningbouw en infrastructuur. Kleins boodschap: we hebben een pragmatische overheid nodig die daadwerkelijk resultaten levert voor haar inwoners, en zich niet blindstaart op alles correct willen doen. Lees, kijk of luister zelf bij The New York Times.
13. Gouden tip voor als je in het OV minder je telefoon wil gebruiken (geluid aan)
14. Smullen van dit artikel over de hoogtijdagen van het tijdschrift Vanity Fair. Hoofdredacteur Graydon Carter zorgde ervoor dat zijn journalisten eersteklas naar vijfsterrenhotels vlogen, er altijd auto’s met chauffeurs klaarstonden en één keer per week, echt waar, de wenkbrauwen geëpileerd werden. Ook als je niet van decadentie houdt een aanrader, want Carters leiderschapsstijl – los van de luxe – bracht het beste in de journalisten naar boven. En niet alleen maar omdat ze 166.000 dollar per artikel ontvingen.
15. Ook al heb ik er veel over geschreven, ik blijf het moeilijk vinden om prioriteiten te stellen en nee te zeggen. Laat dat nou net het onderwerp van Tim Ferriss’ nieuwe boek zijn. Hij zet elk hoofdstuk eerst online (1, 2, 3). En het valt niet tegen! Zo ben ik direct met zijn ‘Wilson Letter’-oefening aan de slag gegaan, die je elke dag kan herinneren aan je prioriteiten.
Tot zover mijn tips voor de maand maart! In april komt de vertaling van Dagelijkse Rituelen uit. Ik heb er 20 hoofdstukken aan toegevoegd, met de gewoontes van Aaf Brandt Corstius, Adriaan van Dis, André Rieu, Tommy Wieringa, Marlene Dumas en 15 andere inspirerende mensen. Heel leuk als je het voorbestelt. Doe je dat voor aanstaande donderdag, dan schrijf ik er een bericht in. Bestellen kan hier 💜
Leuk had even gemist dat je bij Joost was. Woon bij m in de buurt en heb drie genummerde covers van Humo van hem: nooit doorgehad dat dit natuurlijk gewoon slimme handel is. 😬