Dit vind ik één van de mooiste Europese uitvindingen

De tips van de maand april. Met hoe ik over geld denk, een Madrileense roman, mijn ervaring met de Murdochs (plus geweldige docu) en Mei Social Vrij

Hi, ik ben Ernst-Jan Pfauth, mede-oprichter van De Correspondent en schrijver van Intentioneel leven. Elke maand deel ik een algoritmevrij lijstje van 15 aanbevelingen over cultuur, creativiteit, ondernemerschap en focus. Ben je nog geen lid? Geef je net als meer dan 32.000 anderen op:

1. Een van de mooiste Europese uitvindingen vind ik het grand café. De korte tijd die ik in Amerika woonde, miste ik het meest een ochtend lang ongedwongen in een café vertoeven (plus degelijke gezondheidszorg, maar dat terzijde). Ik vind het ook mooi dat vrijwel elk Europees land een eigen cafétraditie heeft. Van het borrelen bij ons, tot de Oostenrijkse koffiehuizen. Afgelopen week was ik in Madrid, waar de historische cafécultuur ‘tertulia’ heet en draait om diepgaande rondetafelgesprekken. Ik heb op eindeloos veel plazas een café solo gedronken. Favoriet grand café was het 135-jaar oude Café Comercial. Gooi vooral je Europese grandcafé-tips in de reacties (mag ook dichtbij huis). Kunnen we elkaar blij maken voor komende zomer.¹

2. Ik weet niet meer van wie ik Almudena Grandes’ roman Kleine helden (2016) gekregen heb, maar dank je, want ik vind het zó mooi. Over hoe allerlei bewoners van een Madrileense volksbuurt de financiële crisis proberen door te komen. Soms vond ik een hoofdstuk zo indrukwekkend, dat ik het meteen aan mijn geliefde wilde laten lezen.

3. Mooie zin om aan te denken als je door de buitenwijken van een stad rijdt: ‘elk ogenschijnlijk anoniem appartement is iemands intieme landschap’. Uit de stadsbiografie Madrid van Luke Stegemann.

4. Als ik stress ervaar, probeer ik mezelf te herinneren aan deze uitspraak van Amazon-oprichter Jeff Bezos: “Stress comes from ignoring things that you shouldn't be ignoring”. Stress ontstaat vaak doordat ik geen actie onderneem op dingen waar ik wél controle over heb. Zoals een lastige keuze maken. De beste manier om er van af te komen, is gewoon een beginnetje maken aan de oplossing.

5. Vincent Kouters maakt met Betering de beste Nederlandstalige nieuwsbrief over persoonlijke financiën. In een ideale wereld is geld een middel om je vrijheid en autonomie veilig te stellen. Maar onlangs schreef Vincent over hoe geld de neiging heeft om ongemerkt een doel op zich te worden. Dat herken ik uit mijn eigen leven. Daarom heb ik deze infographic voor mezelf gemaakt. Elke keer dat ik Notion open, zie ik een visuele reminder dat ik geld verdien om de vrijheid te hebben te werken aan wat ik belangrijk vind.

6. Nog even over de Artemis II maanmissie: zo spectaculair zag de raketlancering er vanuit een voorbijvliegend vliegtuig uit.

7. Het gemak waarmee Ed Sheeran ter plekke een liedje maakt, is verbluffend. Hij is te gast bij een Amerikaanse podcast van drie vrienden, van wie één zijn producer is. In twintig minuten draaien ze vrij onverstoorbaar – terwijl de andere hosts de hele tijd roepen dat ze moeten huilen en kippenvel hebben – een prima zomersong in elkaar. Echt heel tof om te zien. Vanaf 01:09:00:

8. Je mist meer dan je denkt als je alles optimaliseert. Nienke Venema deelde precies op het juiste moment – terwijl ik mijn werkzame leven véél efficiënter aan het inrichten ben met AI agents - dit mooie citaat van Milan Kundera:

“Je kunt de mens terecht verwijten dat hij in zijn leven van alledag blind is voor dergelijke toevalligheden, waardoor zijn leven de dimensie van schoonheid verliest.”

9. Oké, hier komt een hele vette toepassing van Claude Code (hier leg ik uit wat dat is). De Amerikaanse schrijver Craig Mod (van het geweldige boek Things Become Other Things) woont al sinds zijn tienertijd in Japan. Hij leeft van boekenverkoop en een ledenprogramma. Mensen vanuit de hele wereld maken geld aan hem over. Een boekhoudkundige nachtmerrie. Maar dankzij Claude Code heeft hij nu een boekhoudprogramma gemaakt dat precies op zijn unieke levenssituatie is afgestemd. Wat een geweldige nieuwe softwarewereld.

10. Over AI gesproken: ik maakte voor mijn nieuwsbrief Intentioneel leven de balans op en deelde 12 inzichten die je helpen AI te gebruiken zonder je denkvermogen uit handen te geven.

11. Ik zag de nieuwe voorstelling van de Vlaamse comedian Wim Helsen en wist af en toe echt niet hoe ik het had. Ik heb nog nooit meegemaakt dat een zaal zo in een collectieve lachstuip verkeerde. Maar wat het zo knap maakt is dat Helsen ook op indrukwekkende wijze op een familietragedie reflecteert. Gaat dat zien. En mocht je meer willen weten, luister dan naar het interview dat ik voor Nooit Meer Slapen met hem had.

12. We besteden steeds minder tijd aan het lezen van boeken. De Britse schrijver James Marriott stelde in een zwaar aangezet hit-essay zelfs dat er een post-geletterde samenleving ontstaat. Dat is problematisch, want de westerse democratie hebben we te danken aan de geletterdheid van burgers. In een weergaloos én moeiteloos podcastgesprek met een BBC-journalist bespreekt Marriott zowel de geschiedenis als de toekomst van geletterdheid. Echt een aanrader.

13. Toen ik eind 2018 persaandacht probeerde te regelen voor de internationale crowdfunding van The Correspondent, zat ik continu achter de mediaverslaggevers van The New York Times, FT en Wall Street Journal aan. Die waren medium-enthousiast: eerst zien dan geloven. Tot ze op een ochtend opeens allemaal aan de lijn hingen. Kathryn Murdoch, echtgenoot van Rupert Murdochs jongste zoon, had haar steun voor The Correspondent op Twitter gedeeld. Kathryns steun was extra spicy, omdat onze ideeën over de journalistiek zachtgezegd niet aansloten bij die van Rupert. ‘With a single tweet, the Murdoch family’s political fissures are laid bare’, kopte The Washington Post. Afgelopen maand zag ik op Netflix een fascinerende - en vooruit, tikkie sensationele - vierdelige docu over die spanningen binnen de familie Murdoch. Zeer bijzonder om te zien hoe Murdoch senior zijn imperium belangrijker vindt dan een harmonieus gezinsleven (trouwens, volgend jaar geef ik zijn definitieve biografie uit).

14. Morgen begint Mei Social Vrij. Samen met duizenden andere Nederlanders gebruik ik een maand lang geen sociale media. Digitale Dry January, maar dan in mei. Een socialvrije maand doorbreekt het patroon van je leven laten renderen in likes. Zo vertelde een vriendin van me dat ze het volgende gaat doen: elke keer als ze de neiging heeft om Instagram te openen, stuurt ze in plaats daarvan iemand een persoonlijk berichtje. Bijvoorbeeld aan iemand die ze al een tijdje niet heeft gesproken. Ik vind dat een fantastisch voornemen. De Instagram-reflex is toch ook een zucht naar contact, alleen vind je het daar zelden of niet. In plaats van je aandacht kwijt te raken aan een advertentiegigant, investeer je die rechtstreeks in de mensen om je heen. Ik ben onbezoldigd ambassadeur en lid van de Raad van Advies van de Stichting Mei Social Vrij. Het lijkt me geweldig als je ook meedoet. Inschrijven kan via meisocialvrij.nl.

15. Romain Gavras strikes again. De Franse regisseur maakt muziekclips en films over politieke onrechtvaardigheid en geweld. Hij is bekend van iconische clips als M.I.A.‘s Bad Girls, No Church in the Wild en de banlieue-film Athena. In een nieuwe clip voor GENER8ION is Yung Lean een onverzadigbare pestkop op een Britse kostschool². De slotchoreografie van Damien Jalet is bedwelmend:

1. Dank aan Justus Bruns voor de tip

2. Dank aan Esther Verwijs voor de tip